MCK Tomaszów Maz.: Nowa kolejowa wystawa w Skansenie

14 września 2019

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do naszej filii Skansen Rzeki Pilicy w sobotę 14 września w godz. 15-18 na wystawę zorganizowaną w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa. Będzie to wystawa poświęcona wybudowanej w końcu XIX w. Kolei Iwanogrodzko Dąbrowskiej, przebiegającej również przez Tomaszów Maz., łączącej Dęblin z Dąbrową Górniczą.

Po wybudowaniu w poł. XIX w. na terenie tzw. Kongresówki kilku bardzo dobrze prosperujących linii kolejowych z Drogą Żelazną Warszawsko Wiedeńską na czele powstał plan budowy linii, które łączyłyby zagłębia górnicze z rynkami zbytu surowca. Kilka towarzystw przystąpiło do negocjacji z bardzo niechętnym takim inwestycjom rządem rosyjskim, który reprezentowały Ministerstwo Wojny oraz Ministerstwo Komunikacji.

Ostatecznie, koncesję po wielu staraniach, zmianach w projekcie w ramach wymagań stawianych przez rosyjskie Ministerstwo Wojny, uzyskał Jan Gottlieb Bloch, bankier oraz współtwórca Kolei Fabryczno-Łódzkiej. Po uzgodnieniu warunków doszło do formalizacji projektu: ustawa z dnia 10 lipca 1881 r. podpisana przez cara powołała do życia Towarzystwo Drogi Żelaznej Iwangorodzko-Dąbrowskiej, które było inwestorem nowej kolei. Członkowie Towarzystwa, to poza wymienionym wcześniej Blochem: Zygmunt hr. Wielopolski, Tomasz hr. Zamoyski, margrabia Gonzaga Myszkowski, przemysłowcy Karol Schreibler, Wilhelm Rau, Leon Loewenstein, Leon Goldstand. Byli to najbogatsi ludzie w Królestwie.

Budowa trwała prawie 3 lata. Pierwszy odcinek, łączący ze sobą Iwangorod Kielce i zawierający na swojej trasie strategiczny, pięcioprzęsłowy most o długości 448 m na Wiśle, został oddany do użytku 21 grudnia 1884 r. Odcinek Kielce Dąbrowa został oddany 26 stycznia 1885 r. Tego dnia ze stacji Kielce wyruszyły o 16:00 dwa pociągi jeden w stronę Dąbrowy, drugi w kierunku Iwangorodu (Dęblina).

Wyjątkową budowlą na trasie tej kolei był, długi na prawie 800 m, tunel w okolicy Miechowa (istniejący i funkcjonujący do dzisiaj!) jedyna taką konstrukcja w całym Królestwie Polskim.

Budowa linii kolejowej to nie tylko tory, trzeba było wykonać jeszcze szereg prac ziemnych i często zbudować dworce kolejowe, wiadukty i mosty. Całkowita długość linii wyniosła ostatecznie 462 km.

Wśród wybudowanych na tej trasie 324 mostów, trzecim co do długości był, liczący 160 m, most kolejowy w Tomaszowie Maz., który chociaż kilkakrotnie wysadzany, przetrwał prawie 130 lat. Wybudowana w 1885 roku i biegnąca także przez Tomaszów Maz. Kolej Iwanogrodzko Dąbrowska w znacznej mierze przyczyniła się do dynamicznego rozwoju miasta na przełomie XIX i XX w. Również już po odzyskaniu niepodległości, kolejowe arterie komunikacyjne, po nieodzownej przebudowie, miały istotny wkład w rozwój II Rzeczpospolitej.