Ser jabłkowy zapomniany przysmak, który musisz spróbować

Ser jabłkowy to jedna z tych tradycyjnych potraw, które choć kiedyś były popularne, dziś są prawdziwą kulinarną ciekawostką nawet w Tomaszowie Mazowieckim. Znany na Litwie, Białorusi oraz w niektórych regionach Polski , jest naturalnym, słodkim przysmakiem o zwartej konsystencji, który można kroić w plastry. Jest to produkt w pełni roślinny, choć jego nazwa może sugerować coś zupełnie innego.

Dlaczego ser jabłkowy nazywa się serem?

Nazwa ser jabłkowy” pochodzi od procesu jego przygotowania i końcowej konsystencji. Tak jak klasyczny ser dojrzewa i twardnieje, tak samo dzieje się z masą jabłkową, która po długim gotowaniu i odparowaniu wilgoci staje się gęsta, zwarta i elastyczna. Po wysuszeniu przypomina strukturalnie sery podpuszczkowe , dlatego w wielu krajach nadano mu właśnie taką nazwę.

Dawniej przygotowywano go jesienią, w czasie zbiorów jabłek, a następnie suszyło się go i przechowywało przez całą zimę , podobnie jak sery dojrzewające. Dzięki temu mógł być spożywany w czasie postu jako naturalna, słodka przekąska.

Jak zrobić ser jabłkowy?

• 2 kg jabłek (najlepiej kwaskowych, np. antonówek)
• 300 g cukru
• 1 łyżeczka cynamonu (opcjonalnie)
• 1/2 łyżeczki mielonych goździków (opcjonalnie)
• skórka z 1 cytryny (opcjonalnie)
• 50 g orzechów włoskich lub migdałów (opcjonalnie)

Przygotowanie:

1. Przygotowanie jabłek: Jabłka umyj, obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój na mniejsze kawałki.
2. Gotowanie masy: W dużym garnku umieść jabłka i podgrzewaj na małym ogniu, aż zaczną się rozpadać. Możesz dodać odrobinę wody, aby uniknąć przypalenia.
3. Dodanie cukru i przypraw: Gdy jabłka się rozpadną, dodaj cukier i przyprawy. Gotuj na małym ogniu, często mieszając , aż masa stanie się gęsta i szklista (może to zająć nawet 12 godziny).
4. Formowanie sera: Gotową masę przełóż do formy wyłożonej pergaminem (może to być mała tortownica, foremka do chleba lub płaski talerz). Wyrównaj powierzchnię.
5. Suszenie: Ser należy pozostawić do wysuszenia w przewiewnym miejscu przez kilka dni. Możesz także wstawić go do piekarnika nagrzanego do 50°C z lekko uchylonymi drzwiczkami na około 2 godziny.
6. Dojrzewanie: Po wysuszeniu ser można przechowywać w chłodnym miejscu przez kilka tygodni jego smak będzie się pogłębiał.

Jak przechowywać ser jabłkowy?

Ser jabłkowy można przechowywać przez długi czas , jeśli jest odpowiednio wysuszony. Najlepiej owijać go w pergamin lub lnianą ściereczkę i trzymać w chłodnym, suchym miejscu. W lodówce zachowa świeżość przez kilka miesięcy. Jeśli ser zacznie wysychać, można go delikatnie zwilżyć wodą lub przechowywać w szczelnym pojemniku.

Jak jeść ser jabłkowy na Litwie?

Na Litwie ser jabłkowy jest tradycyjnym przysmakiem, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Najczęściej podaje się go w prosty, ale wyjątkowo smaczny sposób:

• Pokrojony w plastry i jedzony samodzielnie jako naturalna, słodka przekąska.
• Z czarnym chlebem najlepiej grubymi kromkami tradycyjnego żytniego chleba na zakwasie, który podkreśla słodycz jabłek.
• Z twarogiem kontrast pomiędzy kwaskowym, kremowym twarogiem a słodkim jabłkowym serem tworzy wyjątkowe połączenie.
• Z orzechami i miodem idealna kombinacja dla tych, którzy lubią bardziej wyraziste smaki.
• Jako dodatek do serów dojrzewających świetnie komponuje się np. z serami pleśniowymi, tworząc ciekawy kontrast smakowy.

Ser jabłkowy to doskonały przykład tego, jak dawniej wykorzystywano naturalne produkty do tworzenia długotrwałych i smacznych przetworów. Jeśli nigdy nie próbowałeś tego litewskiego specjału, koniecznie przygotuj go w domu to smak, który warto poznać.