Tomaszów Mazowiecki pamięta 1 września 1939 – syreny, modlitwa i hołd

O świcie, dokładnie o 5:45, Tomaszów Mazowiecki zatrzymał się na chwilę milczenia - syreny, pieśni, modlitwa i salwy honorowe przypomniały o 86. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Zgromadzeni na Skwerze Niepodległości oddali hołd ofiarom tamtych dni, a uroczystości przeniosły się później do miejskiego muzeum na rozmowy przy poczęstunku.

• Tomaszów Mazowiecki pamięta 1 września o świcie - relacja z uroczystości
• Przebieg obchodów i głosy ważnych osób - kto przybył i co zostało powiedziane

Tomaszów Mazowiecki pamięta 1 września o świcie - relacja z uroczystości

W poniedziałek 1 września, punktualnie o godzinie 5:45, na Skwerze Niepodległości rozpoczęły się obchody 86. rocznicy wybuchu II wojny światowej. W symbolicznej godzinie, odpowiadającej momentowi, kiedy przed 86 laty na miasto spadły pierwsze niemieckie bomby, rozległy się syreny alarmowe. Chwilę po alarmie z balkonu jednego z budynków rozbrzmiał poruszający utwór „Biały Krzyż” w wykonaniu Anny Gnatek, który wprowadził zebranych w nastrój refleksji.

Uroczystość miała charakter ekumeniczny - wspólną modlitwę poprowadzili ksiądz Marek Wochna, proboszcz Sanktuarium św. Antoniego, oraz ksiądz Bogusław Sebesta, proboszcz parafii Ewangelicko-Augsburskiej. Oficjalne powitanie wygłosili organizatorzy wydarzenia.

Przebieg obchodów i głosy ważnych osób - kto przybył i co zostało powiedziane

Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele władz samorządowych, duchowieństwa, służb mundurowych, organizacji społecznych, młodzieży szkolnej oraz mieszkańcy Tomaszowa Mazowieckiego. Szczególnym momentem było podniesienie flagi państwowej przez poczet flagowy Wojska Polskiego i wspólne odśpiewanie hymnu narodowego.

Po częściach muzyczno-religijnych zaprezentowano zarys wydarzeń z września 1939 roku: przypomniano bombardowania miasta, bitwę pod Tomaszowem, losy żołnierzy i ludności cywilnej oraz okupacyjną gehennę tomaszowskich Żydów. Te fragmenty historii przedstawili mieszkańcy reprezentujący różne pokolenia - Elżbieta Stryjkowska z pokolenia senioralnego oraz młodzieżowy głos Alana Wołczyka.

„Pamiętamy! Będziemy pamiętać! Dlatego dziś tutaj jesteśmy. Dziękuję z całego serca Państwa za dzisiejszą obecność, za to wyjątkowe świadectwo dla tych, dzięki którym możemy cieszyć się wolną, niepodległą Polską, wolnym Tomaszowem. Składamy hołd wszystkim ofiarom II wojny światowej i tym, którzy przelali krew za wolność naszej Ojczyzny […]. Jesteśmy tu również po to, by przypominać o tych strasznych zbrodniach, o barbarzyństwie, bo ludzkość wciąż za mało wyciąga wniosków z tej straszliwej lekcji. Wciąż zdarzają się czystki etniczne, ludobójstwo, czego teraźniejszym potwierdzeniem jest to, co dzieje się za naszą wschodnią granicą – w Ukrainie. Jesteśmy tutaj, by swoją obecnością zaświadczyć, że tego nie chcemy! Nie chcemy, by ginęli niewinni ludzie, często kobiety i dzieci…”

Te słowa wypowiedział prezydent Marcin Witko podczas przemówienia do zgromadzonych.

„II wojna światowa jest dla nas wielką lekcją, z której wyciągamy wnioski i wiemy, jak ważne są trwałe, stabilne sojusze, jak ważne jest niepodzielone społeczeństwo, jak ważna jest silna, dobrze wyszkolona, dobrze uzbrojona Armia Polska. Nigdy nie życzymy i nie chcemy, żeby przyszłe pokolenia doświadczyły takiej tragedii, jakiej doświadczył nasz naród podczas II wojny światowej. Robimy wszystko, żeby do takiej tragedii nigdy więcej nie doszło…”

Słowa te przekazał obecny na uroczystości minister infrastruktury Dariusz Klimczak.

„1 września 1939 to czarny dzień w historii naszej Ojczyzny. O tragizmie tego dnia jako jedno z pierwszych polskich miast dowiedział się Tomaszów Mazowiecki. Coraz mniej wśród nas żyje naocznych świadków tego dnia, dlatego na nas spoczywa obowiązek pielęgnacji tej pamięci i przekazywania następnym pokoleniom, tym, którzy nie znają koszmaru wojny prawdy, iż pokój nie jest dany na zawsze, że należy o niego zabiegać i go pielęgnować […].”

Tak mówiła Małgorzata Grabarczyk, przewodnicząca Sejmiku Województwa Łódzkiego; podczas swojego wystąpienia odczytała również list okolicznościowy Joanny Skrzydlewskiej, Marszałek Województwa Łódzkiego.

Program uroczystości uzupełnił drugi występ wokalny - pieśń „Rozkwitały pąki białych róż”, która ponownie poruszyła zgromadzonych. Następnie por. Anita Bernaciak odczytała Apel Pamięci poświęcony uczestnikom i ofiarom II wojny światowej; apel zakończyła salwa honorowa oraz ceremonia składania kwiatów przed tablicą poświęconą Nieznanemu Żołnierzowi.

Delegacje reprezentujące różne instytucje i organizacje złożyły hołd poległym, upamiętniając ofiary wojny i niemieckiej okupacji. Na zakończenie uroczystości wyprowadzono Kompanię Honorową Wojska Polskiego.

Organizatorzy zaprosili wszystkich uczestników do Muzeum im. hr. Antoniego Ostrowskiego na poczęstunek i dalsze rozmowy w duchu pamięci i patriotyzmu.

Na podstawie: UM Tomaszów Mazowiecki