Cztery dziewczyny ze Spały wracają z zapomnienia dzięki uczniom z „Jedynki”
W tomaszowskiej „Jedynce” historia sprzed lat wróciła w bardzo współczesnej formie – przez prezentację, wiersze, listy i piosenki. Dziesięcioosobowa grupa ósmoklasistów nie poprzestała na szkolnym zadaniu, ale zbudowała opowieść o czterech młodych kobietach ze Spały, których wojna nie oszczędziła. To przykład pamięci, która nie kurzy się na półce, tylko przechodzi z rąk do rąk.
- Trop prowadził przez Spałę i Konewkę
- Wiersze i piosenki zamieniły archiwum w żywą opowieść
- Łódzki finał da głos tomaszowskim uczniom
Trop prowadził przez Spałę i Konewkę
Uczniowie z klasy 8c Szkoły Podstawowej nr 1 wzięli udział w drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjnego „Silni Polską!”, przygotowanego przez Instytut Pamięci Narodowej. Ich tematem stały się Bronisława i Janina Caban oraz Irena i Halina Poborc – cztery dziewczyny ze Spały, które włączyły się w działalność konspiracyjną, a w październiku 1942 roku zginęły w niemieckim obozie koncentracyjnym Ravensbrück.
Zanim powstała szkolna prezentacja, trzeba było zebrać fakty i poskładać je w spójną całość. Pomogły w tym spotkanie w spalskim Domu Leśnika oraz wizyta w bunkrze w Konewce. Te miejsca nie są tylko punktem na mapie. W takim projekcie stają się śladem po ludziach, którzy żyli obok, a potem zostawili po sobie dramatycznie przerwaną historię.
Więcej aktualności z Tomaszowa Mazowieckiego znajdziesz na stronie głównej tomaszowonline.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na tomaszowonline.pl/wydarzenie.
Wiersze i piosenki zamieniły archiwum w żywą opowieść
Drugim etapem pracy było pokazanie zebranych materiałów młodszym kolegom i koleżankom. Zamiast suchego referatu pojawiły się multimedia, teksty poetyckie, listy oraz piosenki. Dzięki temu historia czterech dziewczyn nie została zamknięta w szkolnym archiwum, ale wybrzmiała jak opowieść o odwadze, strachu i cenie, jaką płaciło się za konspirację.
„Cieszę się, że mogliśmy poznać historię dziewczyn, które były niewiele starsze od nas i wykazały się niezwykłym bohaterstwem. Dziś naszym moralnym obowiązkiem jest przekazywanie tej pamięci rówieśnikom i kolejnym pokoleniom” – mówi Franek Jędrzejewski, uczestnik projektu.
Słowa ucznia dobrze oddają sens całego przedsięwzięcia. Nie chodzi wyłącznie o szkolny sukces, lecz o odzyskiwanie nazwisk, które z łatwością mogłyby zniknąć z pamięci młodszych pokoleń. W takim ujęciu lokalna historia nabiera ciężaru – i staje się czymś więcej niż lekcją z podręcznika.
Łódzki finał da głos tomaszowskim uczniom
Teraz przed uczestnikami z „Jedynki” kolejne zadanie. 7 maja w Łodzi odbędzie się regionalne podsumowanie projektu, podczas którego to właśnie oni będą reprezentować szkołę i opowiadać o bohaterkach ze Spały. Dla uczniów będzie to okazja, by zabrać głos nie tylko w imieniu własnej klasy, ale także w imieniu tych, o których wojna próbowała szybko kazać zapomnieć.
W tym szkolnym przedsięwzięciu ważne jest jeszcze coś innego: pokazuje ono, że pamięć o przeszłości może być żywa, konkretna i osadzona blisko domu. A kiedy młodzi ludzie sięgają po takie historie, lokalna mapa nagle zaczyna mówić mocniej niż niejedna oficjalna rocznica.
na podstawie: Urząd Miasta w Tomaszowie Mazowieckim.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły
![[PIŁKA NOŻNA] Lechia Tomaszów Mazowiecki – Pelikan Łowicz 3:0. Dublet Poplawskiego w Betclic 3. Liga Grupa 1 (Grupa I)](/images/mecz/thumbnails/lechia-tomaszow-mazowiecki-pelikan-lowicz-15112026-30.webp)
[PIŁKA NOŻNA] Lechia Tomaszów Mazowiecki – Pelikan Łowicz 3:0. Dublet Poplawskiego w Betclic 3. Liga Grupa 1 (Grupa I)

Andrzejki zejdą pod ziemię. Groty Nagórzyckie szykują sobotę pełną wróżb

KiTKA pokaże film o bliskości i sprawach, które trudno wypowiedzieć.

W Tomaszowie miała oddać pół miliona po stracie 70 tys. zł. Trzech podejrzanych aresztowano

Młodzi artyści z MCK zdobyli cztery pierwsze miejsca i Grand Prix

Milczarek i Maliczowski z trzema triumfami w PGE Pucharze Polski w Tomaszowie

Autobusy w Tomaszowie pojadą objazdami. Zmiany obejmą dziewięć linii

Sześć ofiar strzelaniny w Krakowie, trzy ciała znalezione w domu zatrzymanego

Każdy uczeń dostał kask. Policja wybrała najmniejszą szkołę w powiecie
![[PIŁKA NOŻNA] Warta Sieradz – Lechia Tomaszów Mazowiecki 3:0. Bolesny finisz gości w Grupie I Betclic 3. Ligi](/images/mecz/thumbnails/warta-sieradz-lechia-tomaszow-mazowiecki-06112026-30.webp)
[PIŁKA NOŻNA] Warta Sieradz – Lechia Tomaszów Mazowiecki 3:0. Bolesny finisz gości w Grupie I Betclic 3. Ligi

Odnowione miasteczko ruchu drogowego ma 56 nowych znaków

Aniołek na świątecznej kartce. MCK zaprasza najmłodszych do konkursu plastycznego

Misy, gongi i chwila poza codziennym biegiem. Sesja dźwiękowa w MCK Tkacz

DJ Melody, taniec i słodki poczęstunek. Listopadowy wieczór w MCK Tkacz
Przydatne dane teleadresowe
- Zespół Szkolno-Przedszkolny w Krynicach - zapisy, godziny i specjaliści
- Wojskowe Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim - kontakt, godziny, dokumenty
- Dom Pomocy Społecznej Nr 2 w Tomaszowie Mazowieckim - kontakt, dostępność i usługi
- Urząd Gminy Ulhówek - kontakt, wydziały, sprawy cywilne i dostępność
- Urząd Gminy w Rokicinach - kontakt, godziny, wydziały i e-usługi
- Urząd Stanu Cywilnego w Tarnawatce - kontakt, godziny, sprawy do załatwienia
